Tetrasodium EDTA

**Tetrasodium EDTA (Tetrasodyum EDTA)**, etilendiamintetraasetik asit'in sodyum tuzu. Kozmetikte **şelat ajanı** — formülasyondaki metal iyonlarını (kalsiyum, magnezyum, bakır, demir) bağlar ve nötralize eder. Koruyucu sistemin "sessiz kahramanı". ## Mekanizma - **Metal iyon şelasyonu:** sert su mineralleri + üretim safsızlıklarını bağlar - **Koruyucu booster:** mikroorganizma metal iyon ihtiyacını engeller → koruyucu etkinliği artar - **Antioksidan stabilizasyon:** C vit + retinol + diğer hassas aktiflerin oksidlenmesini geciktirir - **Sabun + temizleyici sertliği azaltma:** köpük + temizlik etkinliği artar (sert su) ## Etkili Konsantrasyon - **%0.05-0.5:** günlük formülasyon (etiketin son sıralarında) - **%0.5-1:** koruyucu sistem destekçi - **%1+:** profesyonel temizleyici > Etiketin son 3-5 madde arasında olması tipik şelat kullanımı işareti. ## Kullanım Tüyoları - **Endikasyonlar:** geniş — yüz krem, serum, cleanser, shampoo, makyaj - **Sıra:** formülasyon yardımcı (kullanıcı için ayrı uygulama yok) - **Kombinasyon:** sodium-benzoate + potassium-sorbate + EDTA = "natural preservation" trio - **Çevre:** bazı su arıtma tesislerinde EDTA persistent — alternatif: phytic-acid, sodium-phytate, glutamic acid diacetate - **Hamilelik:** topikal güvenli ## Kanıt - **CIR (EDTA Salts Final Report 2002):** kozmetik kullanımda %5'e kadar güvenli - **AB Annex'te kısıt yok** (gıda + kozmetik geniş kullanım) - **Hart (1984):** EDTA şelat mekanizması ve koruyucu sinerji review (Cosmet Toilet) ## Çevre EDTA biyobozunur değil → atık suya geçer, su tesislerinde birikir. Modern kozmetik trend: - **Tetrasodium GLDA (glutamic acid diacetate):** biyobozunur yeşil alternatif - **Sodium phytate:** bitkisel kaynaklı şelat - **Trisodium ethylenediamine disuccinate (EDDS):** biyobozunur yeşil ## Hassasiyet Çok düşük; kontakt dermatit nadir (%<0.5). Patch test alerji nadir. ## Kaynaklar CIR (EDTA Salts Final Report 2002), Hart 1984 review, AB Cosmetic Regulation Annex.