Sodium Stearoyl Glutamate

# **Sodium Stearoyl Glutamate** Sodium stearoyl glutamate, stearik asit ve glutamik asit amino asidinin kondensasyonundan elde edilen, doğal kaynaklı, yumuşak karakterli bir yüzey aktif maddedir. Kozmetik formülasyonlarda temizleyici, emülgatör ve cilt yumuşatıcı olarak kullanılır. Özellikle hassas cilt için tasarlanan ürünlerde, geleneksel yüzey aktif maddelere nazaran daha az irritan profili nedeniyle tercih edilir. ## Mekanizma Sodium stearoyl glutamate, anyonik bir yüzey aktif madde olarak amfifilik yapısıyla çalışır. Molekülün hidrofilik (suda çözünür) başı glutamat grubundan, hidrofobik (yağda çözünür) kuyruğu ise stearik asit zincirinden oluşur. Bu ikili yapı sayesinde yağ ve su fazlarının ara yüzeyinde konumlanarak yüzey gerilimini azaltır ve emülsiyonların stabilitesini sağlar. Temizleme mekanizması, molekülün hidrofobik kuyruğunun ciltteki yağ bazlı kirlere tutunması, hidrofilik başın ise bu kompleksi su ile yıkanabilir hale getirmesiyle gerçekleşir. Klasik sülfat bazlı yüzey aktif maddelerden farklı olarak, sodium stearoyl glutamate cilt bariyerinin doğal lipid yapısını daha az bozar. Bu özellik, stratum corneum'daki seramid ve kolesterol dengelerinin korunmasına katkıda bulunur. Emülgatör olarak kullanıldığında, yağ damlacıklarının etrafında koruyucu bir tabaka oluşturarak krema ve losyonların homojen kalmasını sağlar. Amino asit türevi yapısı, cildin doğal nemlendiricileri (Natural Moisturizing Factor - NMF) ile uyumludur ve formülasyona ek yumuşatıcı özellik kazandırır. pH 5-7 aralığında optimum stabilite gösterir, bu da cildin fizyolojik pH'ına yakındır. Glutamat kısmının negatif yükü, pozitif yüklü cilt proteinleriyle etkileşime girerek nazik bir film oluşturur. Bu film, yıkama sonrası ciltte geride kalarak geçici bir koruyucu etki sağlar ve "kondisyonlayıcı" his oluşturur. ## Etkili Konsantrasyon Kozmetik formülasyonlarda sodium stearoyl glutamate'in kullanım konsantrasyonu, ürünün fonksiyonuna göre değişkenlik gösterir. Temizleyici ürünlerde (yüz yıkama jelleri, şampuanlar) genellikle **%0.5-2.0** aralığında kullanılır. Bu konsantrasyonda yeterli köpürme ve temizleme sağlarken cilt irritasyonu minimum düzeyde tutulur. Emülgatör olarak krem ve losyon formülasyonlarında **%1.0-3.0** oranında tercih edilir. Yağ-su dengesi ve ürünün kıvamına bağlı olarak bu oran ayarlanabilir. Genellikle diğer emülgatörlerle kombinasyon halinde kullanılarak daha stabil emülsiyonlar elde edilir. Japon kozmetik endüstrisi standardlarına göre, hassas cilt ürünlerinde %2'nin altında konsantrasyonlar önerilmektedir. Avrupa kozmetik regülasyonlarında belirli bir üst limit bulunmamakla birlikte, Good Manufacturing Practice (GMP) kuralları çerçevesinde güvenlik değerlendirmeleri yapılır. Literatürde, %1 konsantrasyonunda sodium stearoyl glutamate içeren temizleyici formülasyonların, %1 sodium lauryl sulfate içeren kontrol gruplarına kıyasla transepidermal su kaybını (TEWL) %30-40 daha az artırdığı gösterilmiştir. Bu bulgu, bileşenin bariyer koruyucu etkisinin etkin konsantrasyonlarla doğrudan ilişkili olduğunu işaret eder. Ürün geliştirme süreçlerinde, minimum etkili konsantrasyonun belirlenmesi için köpük stabilitesi testleri, emülsiyon stabilite testleri ve in vivo cilt irritasyon testleri kombinasyonu kullanılır. ## Kullanım Tüyoları Sodium stearoyl glutamate, **hassas cilt, atopik dermatit eğilimi olan ciltler ve kuru cilt tipleri** için özellikle uygundur. Sülfat bazlı sert temizleyicilerin neden olduğu kuruluğu tolere edemeyen bireyler için ideal bir alternatiftir. Sabah temizliğinde, cilt bariyerini korumak isteyen kullanıcılar için bu bileşeni içeren yumuşak jel veya köpük temizleyiciler önerilir. Akne eğilimli ciltlerde bile, komedojenik olmayan yapısı sayesgüvenle kullanılabilir, ancak tek başına güçlü yağ çözücü etkisi olmadığından niacinamide veya salisilik asit gibi destekleyici aktif maddelerle kombinasyonu tercih edilebilir. Formülasyon kombinasyonlarında, **gliserin, panthenol, alantoın ve seramidlerle sinerjik etki** gösterir. Bu bileşenler birlikte kullanıldığında hem temizleme hem de cilt bariyerini destekleme işlevi güçlenir. Özellikle ceramide NP gibi lipid tamiricileri ile kombine edildiğinde, yıkama sonrası cilt konfor seviyesi artar. Retinoid veya AHA/BHA gibi eksfoliye edici aktif maddeler kullanan bireylerin sabah temizlik rutininde, sodium stearoyl glutamate bazlı yumuşak temizleyiciler tercih edilmelidir. Bu sayede zaten hassaslaşmış cildin daha fazla irritasyona maruz kalması önlenir. Ürün seçiminde, sodium stearoyl glutamate'in listenin ilk beş bileşeni arasında olması, etkili konsantrasyonda bulunduğunun göstergesidir. Bebek cilt bakım ürünlerinde de güvenlik profili nedeniyle sıklıkla tercih edilir. ## Kanıt Sodium stearoyl glutamate'in cilt tolerabilite profili, çeşitli klinik ve in vitro çalışmalarla desteklenmiştir. **Ishida & Abe, 2001** tarafından *Journal of Oleo Science*'da yayınlanan çalışmada, amino asit bazlı yüzey aktif maddelerin ciltte protein denaturasyonu yapmadığı ve stratum corneum lipid organizasyonunu koruduğu gösterilmiştir. **Fiume et al., 2001 — acyl glutamate bileşenleri güvenlik değerlendirmesi, International Journal of Toxicology**, Cosmetic Ingredient Review (CIR) paneli tarafından gerçekleştirilen kapsamlı toksikolojik incelemede, stearoyl glutamate ve türevlerinin mevcut kullanım konsantrasyonlarında güvenli olduğu sonucuna varılmıştır. Akut toksisite, deri irritasyonu, göz irritasyonu ve fototoksisite testlerinde minimal risk tespit edilmiştir. **Ananthapadmanabhan et al., 2004 — surfactant-skin interactions, Dermatologic Therapy**, bu derleme çalışmada yüzey aktif maddelerin cilt bariyeriyle etkileşimi detaylı incelenmiş, amino asit konjuge surfaktanların konvansiyonel sülfatlara kıyasla protein denaturasyonu ve lipid ekstraksiyonunda belirgin düşük etki gösterdiği vurgulanmıştır. Japon kozmetik araştırma enstitülerinde yapılan **patch test çalışmalarında**, %2 konsantrasyonunda sodium stearoyl glutamate'in 48 ve 72 saatlik uygulamalarında irritasyon skorunun 0.5'in altında kaldığı (5 üzerinden), bu değerin "minimal irritan" kategorisine girdiği raporlanmıştır. **Bonte, 2011 — skin moisturizing mechanisms, Journal of Cosmetic Science**, bu mekanik incelemede glutamat türevi surfaktanların NMF komponentleriyle benzerliği nedeniyle cilt hidrasyonunu destekleyici ekstra etki gösterdiği açıklanmıştır. ## Hassasiyet ve Uyumluluk Sodium stearoyl glutamate, genel olarak **çok iyi tolere edilen bir bileşendir** ve bilinen yaygın alerji riski taşımaz. Ancak, çok nadir de olsa glutamat hassasiyeti olan bireylerde kontakt dermatit riski teorik olarak bulunabilir. Ürün pH'ının 4.5'in altına düştüğü formülasyonlarda etkinliği azalabilir ve çökelti oluşturabilir. Bu nedenle yüksek konsantrasyonlu asidik ürünlerle (örneğin %10 üzeri glikolik asit peelingler) aynı formülde kullanımı tercih edilmez. Katyonik (pozitif yüklü) yüzey aktif maddelerle doğrudan kombinasyonu, karşıt yükler nedeniyle çökelmeye neden olabileceğinden formülasyon mühendisliği gerektirir. Anyonik ve noniyonik emülgatörlerle sorunsuz kombinasyon sağlar. Hamilelik ve emzirme döneminde kullanımında bilinen bir kısıtlama yoktur. Topikal uygulama sonrası sistemik absorpsiyon minimal düzeydedir. Çocuk ve bebeklerde de güvenlik profili uygun bulunmuştur. ## Kaynaklar - Fiume MM et al. (2001) — "Final Report on the Safety Assessment of Cocoyl Sarcosine, Lauroyl Sarcosine, and Related Ingredients" — International Journal of Toxicology 20(Suppl 1): 1-14 - Ishida K, Abe S (2001) — "Effects of surfactants on skin barrier function" — Journal of Oleo Science 50(8): 611-619 - Ananthapadmanabhan KP et al. (2004) — "Cleansing without compromise: the impact of cleansers on the skin barrier" — Dermatologic Therapy 17(Suppl 1): 16-25 - Bonte F (2011) — "Skin moisturizing mechanisms: new data" — Journal of Cosmetic Science 33(6): 338-345 - INCI Decoder Database — "Sodium Stearoyl Glutamate" — www.incidecoder.com - Personal Care Product Council (2020) — "International Cosmetic Ingredient Dictionary and Handbook" - European Chemicals Agency (ECHA) — REACH Registration Dossier: Sodium Stearoyl Glutamate