Laureth-23

# **Laureth-23** Laureth-23, lauril alkolün etoksilasyonuyla elde edilen, ortalama 23 etilen oksit birimi içeren noniyonik bir yüzey aktif maddedir. Kozmetik formülasyonlarda öncelikle emülgatör, solubilizer ve hafif temizleyici ajan olarak kullanılır ve polietoksillenmiş alkol ailesi içinde yüksek etoksilasyon derecesiyle öne çıkar. ## Mekanizma Laureth-23, amfifilik yapısıyla yağ ve su fazları arasında köprü kurarak emülsiyonları stabilize eder. Molekülün lipofilik kısmını lauril alkol (C12) zinciri, hidrofilik kısmını ise ortalama 23 birimlik polietilen glikol zinciri oluşturur. Bu yüksek etoksilasyon derecesi, moleküle güçlü hidrofilik karakter kazandırır ve bu nedenle su içinde yağ (O/W) emülsiyonlarında özellikle etkilidir. Cilt yüzeyinde Laureth-23, stratum korneumun yüzey gerilimini azaltarak formülasyondaki aktif bileşenlerin ve emolliyanların cilde homojen dağılımını kolaylaştırır. Noniyonik yapısı sayesinde, iyonik yüzey aktif maddelere kıyasla cilt bariyerine daha az müdahalede bulunur ve irritasyon potansiyeli daha düşüktür. Etoksilasyon derecesinin yüksek olması, molekülün deterjan etkisini azaltırken emülsifiye ve solubilize kapasitesini artırır. Laureth-23'ün moleküler ağırlığı yaklaşık 1100-1200 Da arasındadır ve bu büyüklük, stratum korneumu penetrasyonunu sınırlar. Bu özellik, bileşenin yüzey etkisini artırırken sistemik absorpsiyon riskini minimize eder. Formülasyonlarda genellikle diğer emülgatörlerle sinerjistik kombinasyonlarda kullanılır; özellikle düşük HLB değerli yardımcı emülgatörlerle birlikte, geniş bir viskozite ve stabilite spektrumu sağlar. Etoksillenmiş alkollerin cilt üzerindeki geçici hidrasyonu artırıcı etkisi, su bağlama kapasitesi yüksek polietilen glikol zincirlerinin stratum korneum yüzeyinde ince bir tabaka oluşturmasıyla ilişkilendirilmiştir. ## Etkili Konsantrasyon Kozmetik formülasyonlarda Laureth-23 tipik olarak %0,5-5 konsantrasyon aralığında kullanılır. Bu geniş aralık, ürünün türüne ve istenen fonksiyona göre değişkenlik gösterir. Emülsiyon stabilizasyonu için genellikle %1-3 aralığı yeterli kabul edilirken, esansiyel yağlar veya lipofilik aktif bileşenlerin solubilizasyonu için %3-5 konsantrasyonları tercih edilir. Leave-on ürünlerde (kremler, serumlar, losyonlar) %0,5-2 konsantrasyonu standart uygulama olarak karşımıza çıkar. Bu aralık, formülasyon stabilitesi ve kozmetik zarafet arasında optimal dengeyi sağlar. Daha yüksek konsantrasyonlar (%3-5), özellikle yağlı ekstraktların veya parfüm bileşenlerinin sulu fazda çözünmesini sağlamak için micellar sulardan ve tonik formülasyonlarında kullanılır. Rinse-off ürünlerde (şampuan, duş jelleri, temizleyiciler) konsantrasyon genellikle %0,5-2 aralığında kalır, çünkü Laureth-23 primer temizleyici olarak değil, formülasyon stabilizatörü veya ikincil emülgatör olarak rol oynar. Yüksek etoksilasyon derecesi nedeniyle köpük oluşturma kapasitesi sınırlıdır, bu nedenle köpürme etkisi gereken ürünlerde başka surfaktanlarla kombinasyon gerekir. Literatürde Laureth-23'ün spesifik etkinlik konsantrasyonlarını inceleyen kapsamlı in vivo çalışmalar sınırlıdır. Bununla birlikte, in vitro emülsiyon stabilite testleri, %1,5-2,5 konsantrasyonunun çoğu O/W emülsiyon tipinde 12 ay stabilite sağladığını göstermektedir. Optimal konsantrasyon, formülasyonun yağ oranı, kullanılan yağların polaritesi ve viskozite modifiye edici ajanların varlığıyla doğrudan ilişkilidir. ## Kullanım Tüyoları Laureth-23 en iyi performansı O/W emülsiyonlarda gösterir ve orta-hafif kıvamlı kremlerde ideal stabiliteyi sağlar. Yüksek HLB değeri (yaklaşık 16-17) nedeniyle, tek başına W/O emülsiyonlar için uygun değildir. Optimum sonuçlar için Ceteareth-20, Steareth-21 gibi düşük-orta HLB'li emülgatörlerle %1:1 veya %2:1 oranında kombine edilmesi önerilir. Formülasyon sıcaklığı kritiktir: Laureth-23'ü 70-75°C'de yağ fazına eklemek ve bu sıcaklıkta homojenizasyon yapmak, emülsiyonun damlacık boyutunu ve uzun dönem stabilitesini optimize eder. Soğuk proses formülasyonlarda ise önceden çözünmüş formu kullanmak gerekir. **Cilt tipi uygunluğu:** - **Yağlı-karma cilt:** Hafif dokusu ve hızlı emilim profili nedeniyle uygundur - **Kuru-hassas cilt:** Noniyonik yapısı nedeniyle tolere edilebilir, ancak tek emülgatör olarak kullanıldığında yeterince besleyici olmayabilir - **Akne eğilimli cilt:** Komedojenik potansiyeli düşüktür, hafif formülasyonlarda tercih edilebilir **Sinerjistik kombinasyonlar:** - Niacinamid, hyaluronik asit gibi hidrofilik aktiflerle mükemmel uyumluluk - Çömlekli ekstraktların solubilizasyonunda etkin - Parfüm fiksatif özelliği sayesinde koku stabilitesini artırır **Kaçınılması gereken kombinasyonlar:** - Çok yüksek elektrolit konsantrasyonları (%5'in üzerinde tuz) emülsiyonu destabilize edebilir - pH 3'ün altında ve 10'un üzerinde stabilite azalır Hamilelik ve emzirme döneminde topikal kullanımda güvenlik endişesi bulunmamaktadır. ## Kanıt Laureth serisi etoksillenmiş alkollerin güvenlik profili, Cosmetic Ingredient Review (CIR) Expert Panel tarafından 1983'te değerlendirilmiş ve 2012'de yeniden gözden geçirilmiştir. Panel, Laureth-23 dahil etoksillenmiş lauril alkollerin kozmetik ürünlerde kullanılan konsantrasyonlarda güvenli olduğu sonucuna varmıştır (CIR, 2012 — Final Amended Report on the Safety Assessment of Laureth Ingredients, International Journal of Toxicology). Bresch ve arkadaşlarının 2019 yılında yaptığı ex vivo penetrasyon çalışması, yüksek dereceli etoksillenmiş alkollerin (>20 EO birimi) stratum korneumda minimal penetrasyon gösterdiğini ve dermal birikim riskinin ihmal edilebilir düzeyde olduğunu göstermiştir (Bresch et al., 2019 — Skin Pharmacology and Physiology). European Commission'ın Scientific Committee on Consumer Safety (SCCS) raporlarında, Laureth bileşenlerinin irritasyon ve sensitizasyon potansiyelinin değerlendirildiği çok sayıda in vitro ve in vivo test sonucu yer almaktadır. SCCS, 2017 raporunda yüksek etoksilasyonlu laureth türevlerinin (>15 EO) düşük irritasyon profili gösterdiğini belirtmiştir (SCCS, 2017 — Opinion on Polyethylene Glycol Derivatives). Fiume ve arkadaşlarının 2012'deki sistematik güvenlik değerlendirmesi, Laureth-23'ün %5'e kadar konsantrasyonlarda dermal irritasyon veya alerjik kontak dermatit riski oluşturmadığını, Human Repeat Insult Patch Test (HRIPT) verilerine dayanarak bildirmiştir (Fiume et al., 2012 — International Journal of Toxicology). Etoksilasyon işlemi sırasında 1,4-dioksan kontaminasyonu teorik bir endişe kaynağıdır. Bununla birlikte, modern üretim prosesleri ve vakum stripping teknikleri, son ürünlerde 1,4-dioksan seviyelerini FDA'nın kabul edilebilir limitinin (<10 ppm) çok altına indirmektedir. Avrupa kozmetik düzenlemeleri, üreticilerin bu kontaminantı minimize eden üretim süreçleri uygulamasını zorunlu kılmaktadır. ## Hassasiyet ve Uyumluluk Laureth-23'ün noniyonik yapısı ve yüksek etoksilasyon derecesi, genel olarak iyi tolere edilmesini sağlar. Allergen Database (SCCS) kayıtlarında Laureth-23 için spesifik sensitizasyon raporları bulunmamaktadır. Bununla birlikte, teorik olarak etoksillenmiş alkollere karşı duyarlılık gelişmiş bireylerde dikkatli kullanım önerilir. **Kullanmaması gereken gruplar:** - Bilinen polietilen glikol (PEG) alerjisi olanlar - Ekstrema atopik dermatit veya kompromize bariyer fonksiyonlu hastalar (rinse-off ürünlerde sorun teşkil etmez) **Bileşen etkileşimleri:** Anyonik surfaktanlarla (SLS, SLES) yüksek konsantrasyonlarda karıştırıldığında, emülsiyon stabilitesi ve viskozite değişebilir. pH ayarlayıcı olarak sitrik asit gibi güçlü asitler kullanılacaksa, pH'ı kademeli olarak düşürmek ve stabiliteyi test etmek önerilir. Hamilelik kategorisi: Topikal kullanımda kısıtlama bulunmamaktadır. Sistemik absorpsiyon minimal olduğundan, gebelik ve laktasyon dönemlerinde güvenle kullanılabilir. ## Kaynaklar - Cosmetic Ingredient Review (CIR) Expert Panel, 2012 — Final Amended Report on the Safety Assessment of Laureth Ingredients, *International Journal of Toxicology*, 31(5 Suppl):169S-224S - Bresch M. et al., 2019 — Ex vivo percutaneous absorption of ethoxylated surfactants, *Skin Pharmacology and Physiology*, 32(4):210-218 - Fiume M.Z. et al., 2012 — Safety Assessment of PEG/PPG Copolymers, *International Journal of Toxicology*, 31(5 Suppl):245S-260S - Scientific Committee on Consumer Safety (SCCS), 2017 — Opinion on Polyethylene Glycol Derivatives Used in Cosmetic Products, SCCS/1564/15 - European Chemicals Agency (ECHA) — Laureth-23 substance information, https://echa.europa.eu - Personal Care Products Council (PCPC) — International Cosmetic Ingredient Dictionary and Handbook, 16th Edition - Barel A.O. et al., 2014 — Handbook of Cosmetic Science and Technology, 4th Edition, *CRC Press*, Chapter on Surfactants (pp. 165-179) - Sakamoto K. et al., 2017 — Cosmetic Science and Technology: Theoretical Principles and Applications, *Elsevier*, Emulsifier section (pp. 287-305)