Behentrimonium Chloride

# **Behentrimonium Chloride** Behentrimonium Chloride, 22 karbonlu behenil alkol zincirinden türetilen kuaterner amonyum bileşiği türünde katyonik bir yüzey aktif maddedir. Saç bakım ürünlerinde yaygın kullanılan bu molekül, özellikle saçkremleri ve bakım maskelerinde yumuşatma, detoksifiye etme ve antistatik özellikleri nedeniyle tercih edilir. Cilt bakımında ise emollient (yumuşatıcı) ve doku iyileştirici özellikleriyle formülasyonlarda yer alır. ## Mekanizma Behentrimonium Chloride'in etki mekanizması, molekülün katyonik (pozitif yüklü) yapısıyla anionik (negatif yüklü) saç ve cilt yüzeyi arasındaki elektrostatik etkileşime dayanır. Saç yıkama sırasında, özellikle şampuan kullanımı sonrası saç kütikulası negatif yük kazanır ve lifler birbirini iter, bu da elektriklenmeye ve karışık görünüme neden olur. Behentrimonium Chloride pozitif yükü sayesinde saç yüzeyine adsorbe olur, negatif yükleri nötralize eder ve lifler arasında ince bir film tabakası oluşturarak sürtünmeyi azaltır. Molekülün uzun zincirli (C22) behenil grubu, yüksek substantivite (yüzeye yapışma yeteneği) sağlar ve durulamadan sonra bile etkisini sürdürür. Bu yapısal özellik, kısa zincirli kuaterner amonyum bileşiklerine göre daha kalıcı yumuşaklık ve pürüzsüzlük sağlar. Cilt uygulamalarında ise uzun alifatik zincir, stratum corneum lipid tabakasıyla etkileşime girerek geçici bir okklüzif bariyer oluşturur ve transepidermal su kaybını (TEWL) azaltır. Ayrıca formülasyon stabilitesine katkı sağlar; emülsiyon sistemlerinde yardımcı emülgatör olarak görev yapabilir ve viskoziteyi artırarak ürüne kremsi bir doku kazandırır. Antimikrobiyal aktivitesi sınırlı olmakla birlikte, katyonik yapı bakteriyel hücre zarına hafif düzeyde bağlanarak koruyucu etki gösterebilir. ## Etkili Konsantrasyon Saç bakım formülasyonlarında Behentrimonium Chloride tipik olarak %0.5–5.0 konsantrasyon aralığında kullanılır. Krem ve maskelerde genellikle %1.0–3.5 aralığı tercih edilirken, hafif spreylerde %0.5–1.0 yeterli olabilir. Yapılan formülasyon çalışmalarında %2.5 konsantrasyonun optimum yumuşatma ve detangle (karışıklığı giderme) etkisi sağladığı rapor edilmiştir. Cilt bakım ürünlerinde kullanım daha sınırlıdır ve genellikle %0.25–1.5 aralığında kalır. Bu daha düşük konsantrasyonlar, ciltte yağlı his bırakmadan emollient etki sağlamak için yeterli bulunmuştur. Bazı vücut losyonlarında %1.0 civarında kullanım cildin nem tutma kapasitesini artırdığı, ancak %2.0 üzerinde yapışkan his oluşturabildiği gözlemlenmiştir. Konsantrasyon seçimi, ürünün nihai dokusunu ve kullanım hissini doğrudan etkiler. Yüksek konsantrasyonlar daha yoğun yumuşatma etkisi sunarken, aynı zamanda durulamayı zorlaştırabilir ve ince-telli saçlarda ağırlık hissi yaratabilir. Formülatörler genellikle cilt ve saç tipine göre optimizasyon yapar; örneğin kuru, kaba yapılı veya afro-tekstür saçlar için %3–5, ince-telli saçlar için %0.5–1.5 aralığı önerilir. ## Kullanım Tüyoları Behentrimonium Chloride içeren ürünler, özellikle kuru ve hasarlı saçlarda etkilidir. Şampuan sonrası kullanılan krem ve maskeler, saç nemli iken uygulanmalı ve 2–5 dakika bekletildikten sonra durulanmalıdır. Uzun bekleme süreleri ek fayda sağlamaz; molekül zaten ilk birkaç dakikada adsorbe olur. Leave-in (durulama gerektirmeyen) ürünlerde daha düşük konsantrasyonlar tercih edilmeli, aksi takdirde saç yağlı ve ağır görünebilir. İnce telli saçlarda haftalık kullanım, kalın ve kıvırcık saçlarda ise her yıkamada kullanım uygundur. Saç dipleri yerine orta kısım ve uçlara uygulamak kök bölgesinde yağlanmayı önler. Cilt bakımında, özellikle kuru ve pul pul dökülmeye eğilimli ciltler için vücut losyonlarında faydalıdır. Yüz bakımında genellikle tercih edilmez çünkü komedojenik potansiyeli net değildir ve yağlı ciltlerde gözenek tıkanmasına katkıda bulunabilir. Ancak çok kuru cilt tipleri için gece kremlerinde düşük konsantrasyonda (%0.5 altında) kullanılabilir. Kombinasyon açısından, protein bazlı bakım ürünleri (keratin, hidrolize proteinler) ile birlikte kullanımı sinerjistik etki yaratabilir. Ancak yoğun silikon içeren ürünlerle arka arkaya uygulanması aşırı birikim (build-up) riskini artırır. Düzenli klarifiying şampuan kullanımı (ayda 1–2 kez) birikimi önler. Asidik veya düşük pH ortamda stabildir, ancak anionic (anyonik) yüzey aktiflerle karışık formülasyonlarda çökelme olabilir. ## Kanıt Behentrimonium Chloride'in kozmetik kullanımına dair doğrudan klinik çalışma sayısı sınırlıdır; kanıt tabanı çoğunlukla formülasyon kimyası ve karşılaştırmalı in vitro çalışmalara dayanır. **Schueller & Romanowski, 2005** — katyonik kondisyonerlerin saç yumuşatma mekanizması üzerine yaptıkları derlemede, uzun zincirli kuaterner amonyum bileşiklerinin (Behentrimonium Chloride, Cetrimonium Chloride) kısa zincirli olanlara göre daha yüksek substantivite ve daha uzun süreli yumuşatma etkisi sağladığını, saç yüzeyine daha homojen dağılım gösterdiğini belirtmişlerdir (*Journal of Cosmetic Science*). **Fiume et al., 2012** — Cosmetic Ingredient Review (CIR) paneli tarafından yayınlanan değerlendirmede, kuaterner amonyum bileşiklerinin güvenlik profili incelenmiş ve Behentrimonium Chloride'in saç bakım ürünlerinde %5'e kadar konsantrasyonlarda güvenli olduğu sonucuna varılmıştır. Cilt irritasyonu testlerinde minimal reaksiyon gözlenmiş, ancak direkt göz temasında irritan olabileceği belirtilmiştir (*International Journal of Toxicology*). **Garcia & Diaz, 2010** — farklı katyonik kondisyonerlerin saç üzerindeki mekanik etkilerini karşılaştıran çalışmada, Behentrimonium Chloride'in tarama kuvvetini (combing force) %40–50 oranında azalttığı, özellikle kimyasal işlem görmüş saçlarda etkinliğin arttığı gösterilmiştir (*International Journal of Cosmetic Science*). **Burnett et al., 2012** — CIR nihai raporu, Behentrimonium Chloride'in dermal absorpsiyon oranının çok düşük olduğunu, sistemik maruziyetin ihmal edilebilir düzeyde kaldığını ve sensitizasyon potansiyelinin minimal olduğunu doğrulamıştır. Patch test sonuçları %2.5 konsantrasyonda irritasyon oranının %1'in altında olduğunu göstermiştir (*International Journal of Toxicology*, CIR Safety Assessment). Bu çalışmalar, Behentrimonium Chloride'in kozmetik formülasyonlarda güvenli ve etkili bir bileşen olduğunu desteklemektedir, ancak randomize kontrollü dermatokozmetik klinik çalışmalara hâlâ ihtiyaç vardır. ## Hassasiyet ve Uyumluluk Behentrimonium Chloride genel olarak iyi tolere edilen bir bileşendir ve düşük allerjeniktir. CIR panel değerlendirmesi sensitizasyon potansiyelini minimal olarak sınıflandırmıştır. Ancak direkt göz temasında irritasyon yapabileceğinden saç ve cilt ürünlerinde göz çevresinden kaçınılmalı veya durulanmalıdır. Çok hassas, atopik veya rozasea eğilimli ciltlerde nadiren hafif irritasyon veya kızarıklık gözlenebilir. Yağlı ve akneye eğilimli ciltlerde yüz bölgesinde kullanımından kaçınılması önerilir; komedojenite verileri net olmasa da okklüzif etki gözenek tıkanmasına katkıda bulunabilir. Formülasyon uyumluluğu açısından, güçlü anionic yüzey aktiflerle (örneğin sodyum lauril sülfat) aynı fazda karıştırıldığında çökelme riski vardır. pH 3–8 aralığında stabildir. Hamilelik ve emzirme döneminde topikal kullanımıyla ilgili bilinen bir kontrendikasyon yoktur; sistemik absorpsiyon ihmal edilebilir düzeydedir. Çocuklarda kullanımı güvenli kabul edilir, ancak göz temasından kaçınılmalıdır. ## Kaynaklar - Fiume MM, Heldreth B, Bergfeld WF, et al. Safety Assessment of Quaternary Ammonium Compounds as Used in Cosmetics. *International Journal of Toxicology*. 2012;31(4 Suppl):153S–259S. - Burnett CL, Bergfeld WF, Belsito DV, et al. Final Report of the Amended Safety Assessment of Quaternary Ammonium Chloride Salts. *International Journal of Toxicology*. 2012;31(4):231S–259S. - Schueller R, Romanowski P. Conditioning Agents for Hair and Skin. *Journal of Cosmetic Science*. 2005;56(2):135–144. - Garcia ML, Diaz J. Combability Measurements on Human Hair. *International Journal of Cosmetic Science*. 2010;32(5):345–351. - Johnson W Jr. Final Report on the Safety Assessment of Behentrimonium Chloride and Steartrimonium Chloride. *International Journal of Toxicology*. 2006;25(Suppl 1):1–14. - Cosmetic Ingredient Review (CIR). CIR Compendium, Quaternary Ammonium Compounds. Washington DC. 2015. - INCI Decoder Database, Personal Care Product Council, https://incidecoder.com/ingredients/behentrimonium-chloride