Asiaticoside

**Asiaticoside (Asiatikozit)**, *Centella asiatica* (Cica) bitkisinin ana **triterpenoid saponini**. Centella'nın anti-aging + bariyer onarımı + yara iyileşmesi etkisinin büyük bölümünü taşıyan izole aktif. Standardize centella özütlerinde "centellosides" toplamının major bileşeni. ## Centella Aktif Üçlüsü - **Asiatikozit (asiaticoside):** glikozit form, ana aktif - **Madekassosid (madecassoside):** glikozit form, anti-enflamatuvar daha güçlü - **Asiatik asit + madekassik asit:** glikozit olmayan asit formlar Bu dördünün toplamı **TECA (Titre Estratto Centella Asiatica)** veya **CTFA** standardı ile ölçülür. ## Mekanizma - **Kollajen tip I + III sentezi:** fibroblast modülasyonu (Bonté 1994 in vitro 5× artış) - **TGF-β yolak aktivasyonu:** yara iyileşmesi + ECM yenileme - **Anti-enflamatuvar:** TNF-α + NF-κB baskılama (madekassosid'den biraz zayıf) - **Antioksidan:** ROS süpürür - **Mikrosirkülasyon:** kapiller geçirgenliği iyileştirir → kızarıklık azaltır ## Etkili Konsantrasyon - **%0.1-0.5 izole:** premium anti-aging formüller - **%1-5 standardize centella özütü:** günlük (asiatikozit %30-50 standardı) - **%5-10 özüt:** atopik dermatit + post-prosedür intensif ## Kullanım Tüyoları - **Endikasyonlar:** anti-aging, yara iyileşmesi, atopik dermatit, post-laser/IPL, retinol yatıştırıcı, ince çizgi - **Sıra:** serum aşaması - **Kombinasyon:** retinol + asiatikozit = anti-aging sinerji (retinol hücre yenilenme + asiatikozit ECM sentezi). Niasinamid + ektoin ile uyumlu. - **Hamilelik:** topikal görece güvenli kabul edilir (oral kullanımda yüksek doz dikkat) - **Hassas cilt:** retinole alternatif başlangıç olarak ideal ## Kanıt - **Bonté et al. (1994):** %5 asiatikozit, fibroblast kollajen tip I sentezi 5× artış in vitro (Eur J Pharmacol) - **Maquart et al. (1999):** asiatikozit dermal yara iyileşmesi mekanizma (Eur J Dermatol) - **Liu et al. (2008):** topikal asiatikozit, kelloid skar tedavisi RCT (Dermatol Surg) - **Park (2021):** UV-indüklenmiş eritem + foto-aging modeli, asiatikozit anti-enflamatuvar (Skin Pharmacol Physiol) ## Hassasiyet Çok düşük; rare contact dermatitis (%<0.5). Centella ailesi kontakt dermatit oranı genel olarak düşük. Hamilelik + bebek (>6 ay) topikal güvenli kabul edilir. ## Kaynaklar CIR (Centella Asiatica + asiaticoside, Final Report 2014), Bonté in vitro 1994, Maquart wound healing, Park UV review.